Đến ngày 30/4/2026, theo số liệu rà soát trên hệ thống Điều tra cơ sở hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập năm 2026, toàn hệ thống có 56.778/66.384 đơn vị đã kê khai và đi vào luồng xử lý, đạt 85,53%; còn 9.606 đơn vị chưa nhập hoặc đang lưu, chiếm 14,47%. Khi tiến độ kê khai đã đạt mức cao, trọng tâm điều hành cần chuyển mạnh sang kiểm soát trạng thái phiếu, xử lý phiếu trả lại, rút ngắn thời gian chờ duyệt và nâng tỷ lệ phê duyệt cuối cùng trên hệ thống.
1. Từ kết quả kê khai sang yêu cầu quản trị trạng thái phiếu
Sau một tháng triển khai Phương án Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 theo Công điện số 2795/CĐ-BCĐ ngày 26/3/2026, bức tranh tiến độ đã rõ hơn ở cả quy mô tổng thể và từng khối cơ sở. Dữ liệu rà soát từ hệ thống đến 15h ngày 30/4/2026 cho thấy toàn hệ thống có 66.384 cơ sở thuộc diện phải kê khai. Trong đó, khối cơ sở hành chính có 19.881 cơ sở; khối đơn vị sự nghiệp công lập có 46.503 đơn vị. Đây là mẫu số quan trọng để tính lại toàn bộ tỷ lệ, tránh nhầm lẫn khi các trạng thái phiếu được cộng theo từng mảng nghiệp vụ.
Trên tổng số 66.384 cơ sở, số đã kê khai và đi vào luồng xử lý là 56.778 đơn vị, đạt 85,53%. Số này được xác định bằng cách lấy tổng số cơ sở trừ số chưa nhập và số đang lưu. Cụ thể, toàn hệ thống còn 1.921 đơn vị chưa nhập, chiếm 2,89%; 7.685 phiếu đang lưu, chiếm 11,58%. Như vậy, tổng số chưa nhập hoặc đang lưu là 9.606 đơn vị, tương ứng 14,47%.
Tỷ lệ 85,53% cho thấy tiến độ nhập liệu ban đầu đã đạt mức cao. Tuy nhiên, kết quả này cũng đồng thời báo hiệu cuộc điều tra đã chuyển sang một giai đoạn phức tạp hơn. Khi phần lớn đơn vị đã gửi phiếu vào hệ thống, áp lực không còn tập trung chủ yếu ở khâu mở rộng kê khai, mà chuyển sang khâu kiểm tra, giám sát, trả lại, sửa lỗi và phê duyệt. Đây là giai đoạn đòi hỏi kỷ luật dữ liệu cao hơn, phân công trách nhiệm rõ hơn và khả năng xử lý nhanh hơn giữa các cấp duyệt.
Về nguyên tắc điều hành, 14,47% còn lại không nên được xem như một khối chậm tiến độ đồng nhất. Trong đó, nhóm 1.921 đơn vị chưa nhập là nhóm chưa phát sinh dữ liệu trên hệ thống, cần rà soát theo đầu mối quản lý, tài khoản kê khai, trách nhiệm của đơn vị và thời hạn hoàn thành. Nhóm 7.685 phiếu đang lưu lại có tính chất khác: đơn vị đã thao tác, đã có dữ liệu bước đầu nhưng chưa hoàn tất để gửi duyệt. Với nhóm này, biện pháp phù hợp không chỉ là đôn đốc chung, mà cần xác định vướng mắc cụ thể về biểu mẫu, trường thông tin, mã đơn vị, thao tác kỹ thuật hoặc việc đối chiếu số liệu nội bộ trước khi gửi.
Đoàn kiểm tra, giám sát của Ban Chỉ đạo Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 Trung ương làm việc với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai.
2. Nhìn sâu theo hai khối: hành chính thấp hơn về tỷ lệ vào luồng, sự nghiệp lớn hơn về áp lực chờ duyệt
Ở khối cơ sở hành chính, hệ thống ghi nhận 19.881 cơ sở. Trong đó, 892 đơn vị chưa nhập, 2.894 phiếu đang lưu, 2.189 phiếu trả lại, 1.353 phiếu chờ duyệt cấp xã, 4.206 phiếu chờ duyệt cấp tỉnh, 4.641 phiếu chờ duyệt Trung ương và 3.706 phiếu đã phê duyệt. Cộng đối chiếu các trạng thái này cho kết quả khớp đúng 19.881 cơ sở. Số đã kê khai và đi vào luồng xử lý là 16.095 cơ sở, đạt 80,96%; số chưa nhập hoặc đang lưu là 3.786 cơ sở, chiếm 19,04%.
Tỷ lệ 80,96% của khối cơ sở hành chính thấp hơn mức bình quân toàn hệ thống 85,53% và thấp hơn khối đơn vị sự nghiệp công lập. Điều này cho thấy, với khối hành chính, dư địa tăng tiến độ trước mắt còn nằm khá rõ ở nhóm chưa nhập và đang lưu. Đặc biệt, số phiếu đang lưu là 2.894, chiếm 14,56% tổng số cơ sở hành chính, cao hơn nhiều so với số chưa nhập là 892, chiếm 4,49%. Như vậy, điểm nghẽn chủ yếu của khối này không chỉ là chưa bắt đầu kê khai, mà là đã kê khai nhưng chưa hoàn tất quy trình gửi duyệt.
Cũng ở khối cơ sở hành chính, số phiếu trả lại là 2.189, chiếm 11,01%; số phiếu chờ duyệt ở ba cấp là 10.200, chiếm 51,31%; số đã phê duyệt là 3.706, chiếm 18,64%. Cơ cấu này cho thấy khối lượng dữ liệu đang nằm nhiều trong các tầng chờ duyệt, nhất là cấp tỉnh và Trung ương. Nếu tốc độ duyệt không được đẩy nhanh, hệ thống có thể chuyển từ tình trạng còn phiếu chưa gửi sang tình trạng tồn đọng ở khâu thẩm định. Đây là điểm cần theo dõi trong điều hành hằng ngày.
Đối với khối đơn vị sự nghiệp công lập, tổng số cơ sở là 46.503. Trong đó, 1.029 đơn vị chưa nhập, 4.791 phiếu đang lưu, 4.101 phiếu trả lại, 4.957 phiếu chờ duyệt cấp xã, 12.791 phiếu chờ duyệt cấp tỉnh, 14.553 phiếu chờ duyệt Trung ương và 4.281 phiếu đã phê duyệt. Cộng đối chiếu từng trạng thái cho thấy số liệu khớp đúng 46.503 đơn vị. Số đã kê khai và đi vào luồng xử lý là 40.683 đơn vị, đạt 87,48%; số chưa nhập hoặc đang lưu là 5.820 đơn vị, chiếm 12,52%.
Khối sự nghiệp công lập có tỷ lệ vào luồng xử lý cao hơn khối hành chính và cao hơn mức bình quân toàn hệ thống. Tuy nhiên, do quy mô mẫu số lớn hơn nhiều, áp lực xử lý tuyệt đối của khối này cũng lớn hơn. Riêng số phiếu đang lưu là 4.791, chiếm 10,30%; số phiếu trả lại là 4.101, chiếm 8,82%; số phiếu chờ duyệt ở ba cấp là 32.301, chiếm 69,46%. Trong đó, 12.791 phiếu chờ duyệt cấp tỉnh và 14.553 phiếu chờ duyệt Trung ương là hai nhóm có khối lượng rất lớn, cần được tổ chức xử lý theo nhịp riêng để tránh dồn việc vào cuối kỳ.
Đáng chú ý, tỷ lệ đã phê duyệt cuối cùng của khối sự nghiệp công lập mới đạt 9,21%, thấp hơn khối cơ sở hành chính là 18,64%. Điều này không làm giảm giá trị của tiến độ kê khai, nhưng cho thấy khoảng cách giữa “đã vào luồng xử lý” và “đã phê duyệt” còn khá lớn. Với đặc thù đơn vị sự nghiệp công lập đa dạng về lĩnh vực, loại hình, cơ quan chủ quản và thông tin hoạt động, khâu thẩm định có thể phát sinh nhiều tình huống nghiệp vụ hơn. Vì vậy, việc tăng tốc phê duyệt phải đi kèm hướng dẫn thống nhất, nhất là đối với các nhóm chỉ tiêu dễ nhầm lẫn hoặc dễ bị trả lại.
3. Trọng tâm điều hành: giảm lưu, xử lý trả lại, rút ngắn chờ duyệt và nâng tỷ lệ phê duyệt
Từ các tỷ lệ đã rà soát, có thể thấy trọng tâm điều hành trong thời gian tới cần được đặt vào bốn nhóm việc có quan hệ trực tiếp với nhau.
Thứ nhất là giảm nhanh số phiếu đang lưu. Toàn hệ thống có 7.685 phiếu đang lưu, chiếm 11,58%; trong đó khối hành chính có 2.894 phiếu, khối sự nghiệp có 4.791 phiếu. Đây là nhóm có khả năng chuyển trạng thái nhanh nếu được hỗ trợ đúng điểm nghẽn. Mỗi phiếu lưu kéo dài đều làm chậm quá trình duyệt và làm cho tỷ lệ đã vào luồng xử lý không tăng tương xứng với khối lượng đơn vị đã thực tế nhập liệu.
Đối với nhóm phiếu đang lưu, cần tổ chức rà soát theo danh sách cụ thể, không chỉ theo tỷ lệ chung. Cơ quan chủ quản và giám sát viên cần xác định phiếu lưu do đơn vị chưa hoàn tất thông tin, chưa biết cách gửi duyệt, còn thiếu dữ liệu xác nhận, hay đang phải sửa theo yêu cầu nội bộ. Với những lỗi thao tác, cần hướng dẫn nhanh; với những vướng mắc nghiệp vụ, cần trả lời thống nhất; với những trường hợp chậm do trách nhiệm, cần đôn đốc bằng mốc thời hạn rõ ràng. Đây là cách chuyển áp lực tiến độ từ nhắc chung sang xử lý đúng từng nhóm nguyên nhân.
Thứ hai là chuẩn hóa quy trình xử lý phiếu trả lại. Toàn hệ thống có 6.290 phiếu trả lại, chiếm 9,48%; trong đó khối hành chính có 2.189 phiếu, khối sự nghiệp có 4.101 phiếu. Phiếu trả lại là dấu hiệu cho thấy hệ thống kiểm tra đang hoạt động, nhưng nếu không được xử lý nhanh, đây sẽ trở thành điểm nghẽn lớn. Phiếu bị trả lại cần được phân loại theo nhóm lỗi, như lỗi thiếu thông tin, lỗi sai định dạng, lỗi không thống nhất số liệu, lỗi phân loại đơn vị, lỗi mã định danh hoặc lỗi do hiểu chưa đúng chỉ tiêu. Mỗi nhóm lỗi cần có hướng dẫn sửa ngắn gọn, cụ thể, tránh để đơn vị kê khai sửa nhiều lần mà vẫn chưa đạt yêu cầu.
Thứ ba là rút ngắn thời gian chờ duyệt. Toàn hệ thống có 42.501 phiếu đang chờ duyệt ở các cấp, chiếm 64,02% tổng số cơ sở. Trong đó, 6.310 phiếu chờ duyệt cấp xã, 16.997 phiếu chờ duyệt cấp tỉnh và 19.194 phiếu chờ duyệt Trung ương. Cơ cấu này cho thấy áp lực lớn nhất đang nằm ở cấp tỉnh và Trung ương. Nếu mỗi cấp không có nhịp xử lý tương ứng với tốc độ gửi phiếu lên, số lượng tồn chờ sẽ tiếp tục tăng, làm chậm tỷ lệ phê duyệt cuối cùng dù tỷ lệ kê khai đã cao.
Thứ tư là nâng tỷ lệ phê duyệt cuối cùng. Đến thời điểm rà soát, toàn hệ thống có 7.987 phiếu được phê duyệt, chiếm 12,03%; trong đó khối hành chính có 3.706 phiếu, chiếm 18,64%; khối sự nghiệp có 4.281 phiếu, chiếm 9,21%. Tỷ lệ phê duyệt còn thấp hơn nhiều so với tỷ lệ đã vào luồng xử lý. Đây là chỉ báo cần quan tâm, bởi sản phẩm dữ liệu chỉ thực sự hoàn chỉnh khi phiếu được kiểm tra, đạt yêu cầu và phê duyệt theo quy trình. Tỷ lệ phê duyệt cần được xem là chỉ số điều hành quan trọng trong giai đoạn tiếp theo, không chỉ là thông tin thống kê cuối kỳ.
Sự phân hóa giữa các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cũng cần được theo dõi riêng. Nhóm đã hoàn thành kê khai cần chuyển trọng tâm sang duyệt và làm sạch dữ liệu; nhóm đạt từ 80% đến trên 90% cần vừa đôn đốc phần còn lại, vừa xử lý phiếu đã gửi; nhóm mới triển khai cần cập nhật tiến độ sát hơn và làm rõ nguyên nhân chậm. Cách điều hành theo nhóm sẽ hiệu quả hơn so với chỉ đạo dàn đều.
Từ kết quả rà soát số liệu, có thể xác định yêu cầu xuyên suốt của giai đoạn hiện nay là quản trị cuộc điều tra bằng trạng thái phiếu. Mỗi trạng thái đều phản ánh một bước của quy trình và một trách nhiệm cụ thể. “Chưa nhập” gắn với trách nhiệm khởi tạo kê khai; “lưu” gắn với trách nhiệm hoàn tất và gửi duyệt; “trả lại” gắn với trách nhiệm sửa lỗi; “chờ duyệt” gắn với trách nhiệm của giám sát viên; “phê duyệt” gắn với kết quả hoàn thành quy trình dữ liệu. Khi các trạng thái được cập nhật, theo dõi và xử lý thường xuyên, tiến độ điều tra sẽ được nhìn nhận đầy đủ hơn, sát thực tế hơn.
Sau tháng đầu triển khai, kết quả 56.778 đơn vị đã đi vào luồng xử lý, đạt 85,53%, là nền tiến độ quan trọng. Yêu cầu tiếp theo là chuyển tỷ lệ kê khai thành tỷ lệ phê duyệt; chuyển phiếu đã gửi thành dữ liệu đạt yêu cầu; chuyển phiếu trả lại thành phiếu được sửa đúng; chuyển phiếu đang lưu thành phiếu gửi duyệt đúng thời hạn. Khi kỷ luật dữ liệu được duy trì từ đơn vị kê khai đến các tầng giám sát, tiến trình Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp năm 2026 sẽ giữ được nhịp triển khai ổn định, chặt chẽ và thực chất hơn./.
