Chùa Tiêu Sơn trong di sản tư liệu thế giới

11/07/2023 16:23 Số lượt xem: 555

Chùa Tiêu Sơn là ngôi chùa có từ rất lâu đời, nằm ở lưng chừng núi Tiêu, thuộc phường Tương Giang, thành phố Từ Sơn. Nơi đây lưu giữ những di sản văn hóa quý giá của vương triều Lý nơi nuôi dạy Vua Lý Công Uẩn, hàm chứa nhiều giá trị văn hóa - lịch sử trường tồn, bảo lưu nhiều cổ vật quý giá và gắn liền với nhiều nhân vật lịch sử như Thiền sư Vạn Hạnh, vua Lý Thái Tổ, Thiền sư Như Trí.

Theo nghiên cứu của Sở Văn hóa và Thông tin Hà Bắc[i], trên núi Tiêu có hai ngôi chùa, tên là Thiên Tâm và Tràng Liêu, nằm cách nhau 200m. Chùa Thiên Tâm thường được gọi là chùa Tiêu Sơn hay Ba Sơn, là nơi trụ trì hành đạo của nhà sư. Tên gọi này tự nghĩa là ngôi chùa đứng giữa trời đất một vùng; nơi đây lại có ba làng Tiêu: Tiêu Sơn, Tiêu Long, Tiêu Thượng, nên chùa còn có tên là Ba Sơn. Chùa Tràng Liêu (Trường Liêu) còn gọi là chùa Lào, nơi ở của các nhà sư. Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục, viết: “chùa Tiêu Sơn: Tức chùa Trường Liêu, xã Tiêu Sơn, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh”[ii]. Hai ngôi chùa này đều do Thiền sư Vạn Hạnh trụ trì. Hiện trên núi chỉ còn chùa Tiêu Sơn, vì chùa Tràng Liêu đã bị hủy hoại trong thời chiến tranh, nay chỉ còn quả chuông chùa với hàng chữ “Tràng Liêu tự chung” được lưu giữ tại chùa Tiêu Sơn.


Mộc bản sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 2, mặt khắc 7

Với bề dày giá trị lịch sử - văn hóa, đây là một trong số những danh lam cổ tự lâu đời đại diện cho vùng Kinh Bắc, chứng kiến biết bao thăng trầm thời cuộc và gắn bó với những con người làm nên lịch sử. Ngôi chùa biểu tượng thời kỳ lịch sử huy hoàng của Phật giáo dân tộc, nơi mà người con Phật tìm về để học hỏi, bồi dưỡng đạo tâm của mình. Chùa được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia ngày 25/01/1991.

Hiện nay, trong khối tư liệu ảnh Mộc bản, Châu bản đang được trưng bày tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử về lịch sử tỉnh Bắc Ninh thì tư liệu về chùa Tiêu Sơn cùng với một số ngôi chùa khác như chùa Dâu, chùa Dạm, chùa Phật Tích... mang ý nghĩa vô cùng to lớn khi tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, con người của vùng đất Bắc Ninh - Kinh Bắc và của dân tộc Việt Nam. Cùng với đó là hơn 70 bức ảnh về phong cảnh, đời sống sinh hoạt của người dân Bắc Ninh thời kỳ trước năm 1945.

Các tập thể, cá nhân có nhu cầu nghiên cứu, thăm quan khối tư liệu ảnh trên, liên hệ Trung tâm Lưu trữ lịch sử trực thuộc Sở Nội vụ, đường Lê Hồng Phong, phường Kinh Bắc, thành phố Bắc Ninh (Số điện thoại liên hệ: 0222.3.821.690) để được phục vụ thuyết minh, hướng dẫn tận tình, chu đáo vào các ngày từ thứ 2 đến thứ 6 trong tuần.


Tài liệu tham khảo

[i]  Bảo tàng tỉnh - Sở VHTT Hà Bắc (1990), Lý lịch di tích lịch sử chùa Thiên Tâm nơi trụ trì của Thiền sư Lý Vạn Hạnh

[ii] Mộc bản sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển 2, mặt khắc 7

 

Ngô Thị Thúy Chinh

Thống kê truy cập

Online : 6033
Đã truy cập : 132192430